kurator: Rafał Siderski
Zamek Sielecki (Sosnowiec, ul. Zamkowa 2)
18.09.2026 – 31.12.2026
wernisaż: 18.09.2026, godz. 18:00
oprowadzanie: 20.09.2026, godz. 12:45
Dlaczego patrzymy na zwierzęta? A patrzymy bezsprzecznie. Widzimy je na malowidłach naskalnych, poznajemy jako bohaterów spisanych opowieści. Odczuwamy satysfakcję, odkrywając zakamuflowane zwierzęta na płótnach dawnych mistrzów, jak i spotykając je na spacerach, zastygając w lesie, gdy stado borsuków przemyka obok, a nawet w mieście, gdzie każdego napotkanego pieska ja sam witam cichym, choć radosnym: „Piesek!”.
Dlaczego patrzymy na zwierzęta? Co kryje się za tą nieustającą fascynacją zwierzętami innymi niż my? Niektórzy obserwują, bo taka jest ich praca – ich zadaniem jest zobaczyć, opisać, skatalogować i w nasz ludzki sposób zrozumieć. Inni podglądają dla samej satysfakcji zobaczenia niespotykanego gatunku, rzadkiego zachowania czy też dla medytacji związanej z oczekiwaniem na spotkanie. Jeszcze inni patrzą, by zrozumieć nas, ludzi, a często samych siebie. Antropomorfizując otaczającą nas przyrodę, poszukują opowieści o samych sobie i stanach, w jakich się znajdują. Są też obserwatorzy, którzy łączą badania i sztukę. Szukają zależności, schematów, połączeń i za ich pomocą opowiadają nam o świecie nieludzi. Jeszcze inni to eksperymentatorzy i ryzykanci, którzy próbują wejść w postrzeganie zwierząt i przedstawić nam ich percepcję, ich punkt widzenia, ich sposób oswajania i odkrywania przestrzeni oraz innych gatunków.
Dlaczego patrzymy na zwierzęta? Pytanie to zadał prawie pół wieku temu John Berger w jednym ze swoich esejów, poszerzając je o rejestrację, fotografowanie zwierząt oraz, co nieuniknione, ponowne ich oglądanie, tym razem jako obraz zarejestrowany.
Why we look at…? to wystawa książek fotograficznych, w której chcę poszerzyć pole zainteresowań o inne byty pozaludzkie. Interesuje mnie nie tylko samo patrzenie na zwierzęta, ale też to, jak współcześni twórcy obserwują pozaludzki świat. Jak na niego patrzą? Co w nim zauważają? Jak widzą nas samych w tym świecie oraz jak ten świat widzi nas, a także jakie perspektywy współistnienia dostrzegają.
Lista publikacji:
- Viktoria Adamava, Czur, jestem w domku
- Hoda Afshar, Speak the wind
- Agencja Forum, Powódź
- Łukasz Biederman, Ballad of the lost mile
- Marta Bogdańska, Shifters
- Adam Broomberg & Raphael Gonzales, Anchor in the Landscape
- Edward Burtynsky, Anthropocene
- Marina Caneve, On the ground among the animals
- Dewe Mathews Chloe, Thames Log
- Carl De Kayzer, Trinity
- Mitch Epstein, American Nature
- Masahisa Fukase, Ravens
- Masahisa Fukase, Sasuke
- Stephen Gill, Night Procession
- Stephen Gill, The Pillar
- Agata Grzybowska, 9 Gates of no return
- Paul Guilmoth, At Night Gardens Grow
- Takashi Homma, Trails
- Hubert Humka, Death Landscapes
- Rone Jude, 12hz
- Rinko Kawauchi, Iluminance
- Tomasz Kawecki, In praise of shadows
- Michał Korta, The Shadow Line
- Diana Lelonek, Atlas śmiecioroślin
- Michał Łuczak, Extraction
- Morgana Magee, Phenomena
- Richard Mosse, Broken Spectre
- Paweł Pierściński, Struktury
- Włodzimierz Puchalski, Bezkrwawe łowy
- Łukasz Rusznica, All empires will fall
- Joanna Sakelarakii, The truth is in the soil
- Alessandra Sanguinetti, The Illusion of an Everlasting Summer
- Andy Sewell, Known and Strange Things
- Chieko Shiraisi, Shikawatari
- Anka Sielska, Salix polaris
- Taryn Simon, Birds of the West Indies
- Michał Sita, Wiesław Rakowski, Fotografie 1924–1939
- Małgorzata Stankiewicz, viridescent, afire
- Amy Stein, Domesticates
- Joanna Tochman, Sunspot
- Francesca Todde, A Sensetive Education
- Lars Tunbjork, Vinter
- Władysław Werner, Władysław Werner. Fotograf Tatr i Podhala
- Wiktor Wołkow, Wołkow. Rzeka, droga, płoty, krowy, konie, stogi, wrony, bociany, drzewa, krzyże